اختلالات یادگیری

مشخصه اختلالات یادگیری در کودک یا نوجوان عدم پیشرفت تحصیلی در زمینه خواندن، بیان نوشتاری یا ریاضیات در مقایسه با توانایی هوش کلی کودک است. برای کودکان دچار اختلالات یادگیری اغلب دشوار است پا به پای همسالانشان در برخی موضوعات تحصیلی پیش روند، اما در سایر موضوعات و مواد درسی عملکرد خوبی دارند.اختلالات یادگیری سبب می شوند پیشرفت کودک کمتر از حد مورد انتظار براساس توان بالقوه و فرصت های آموزشی باشد.

اختلالات یادگیری حداقل ۵ درصد کودکان سنین مدرسه را مبتلا می­کنند.

متن بازنگری شده DSM-IV 4 طبقه تشخیصی را بیان کرده است که شامل اختلال خواندن، اختلال ریاضیات، اختلال بیان نوشتاری و اختلال یادگیری نامعین((NOS است. ملاکهای  DSM-IV-TRبرای اختلالات یادگیری مستلزک آن است که بین میزان پیشرفت و IQ آنها تفاوت چشمگیری وجود داشته باشد و پیشرفت فرد در مقایسه با اکثر کودکان همسن خود به میزان چشمگیری ضعیف باشد.

اختلالات یادگیری اغلب سبب می شوند موفقیت در تحصیل برای کودک عذاب­آور شود و در برخی موارد منجر به دلسردی، عزت نفس پایین، سرخوردگی مزمن و روابط ضعیف با همسالان می­شوند.اختلالات یادگیری به میزانی بیش از حد متوسط با خطر انواع اختلالات همزمان از جمله اختلال کم­توجهی/بیش فعالی((ADHD، اختلالات ارتباط، اختلالات سلوک(conduct disorder) و اختلالات افسردگی همراهند. در نوجوانان دچار اختلالات یادگیری میزان ترک تحصیل ۵/۱ برابر است و به ۴۰ درصد بالغ می­شوند.

استعداد ژنتیکی، ضایعه پریناتال، اختلالات عصبی و سایر اختلالات طبی ممکن است در بروز اختلالات یادگیری نقش داشته باشند، اما بسیاری از کودکان و نوجوانان دچار اختلالات یادگیری واجد هیچ عامل خطرساز خاصی نیستند.

اختلال خواندن

این اختلال تقریبا در ۷۵ درصد کودکان و نوجوانان دچار اختلالات یادگیری دیده می­شود.

اختلال خواندن چنین تعریف شده است: حالتی که در آن پیشرفت خواندن پایین تر از حد مورد انتظار بر حسب سن، آموزش و هوش کودک است. مشخصه اختلال خواندن، ناتوانی برای بازشناسی واژه ها، خواندن کند و نادرست و فهم ضعیف است.به علاوه در کودکان مبتلا به اختلالات کم­توجهی/بیش فعالی خطر اختلال خواندن بالا است. مطالعات نشان می دهد که میزان شیوع این اختلال بین ۲ تا۸ درصد است. تعداد پسرهای مبتلا به ناتوانی خواندن در ارجاع های بالینی ۳ یا ۴ برابر دخترها گزارش شده است. ۲۵ درصد کودکان دچار این اختلال بطور همزمان دچارADHD نیز هستند. شواهد نشان می­دهند میزان بروز پرخاشگری، افسردگی و علایم اضطرابی در این کودکان بالاتر است. اختلال خواندن بازتاب نقصی در پردازش اصوات کلامی است و کودکانی که در خواندن مشکل دارند دارای نقایصی در مهارتهای پردازش نظام آوایی هستند. تشخیص این اختلال عمدتا وقتی مطرح می­شود که پیشرفت خواندن کودک به میزان چشمگیری پایین تر از توانایی هوشی او باشد. سایر خصوصیات تشخیصی عبارتند از: مشکلاتی در فراخوانی و به خاطرآوردن و ردیف کردن حروف و کلمات چاپی، پردازش ترکیب های پیچیده دستوری و استنباط. کودکان مبتلا به اختلال خواندن ممکن است در خواندن شفاهی دچار اشتباهات متعددی شوند این اشتباهات شامل حذف، اضافات و تحریف کلمات است.چنین کودکانی در تمیز ویزگی ها و اندازه حروف چاپی بخصوص حروفی که در جهت گیری فضایی و طول خط متفاوتند دچار اشکال می­شوند. سرعت خواندن کودکان کند است و اغلب میزان درک آنها پایین تر است و در هجی کردن مشکل دارند و ممکن است از کلمه وسط یا آخر یک کلمه نوشته شده شروع به خواندن کند.این کودکان حروفی را که باید خوانده شود پس و پیش می­خوانند که بدلیل عدم جابجایی کامل حرکات تعقیبی چپ به راست چشم است. این کودکان وقتی ناچار به استفاده از زبان نوشتاری می­شوند اضطرابشان تشدید می­شود. مشخصه اکثر راهبردهای جبرانی موجود برای کودکان دچار اختلال خواندن عبارتست از آموزش مستقیم مولفه های مختلف خواندن با تمرکز بر توجه کودک و پیوند بین اصوات کلامی و هجی.

اختلال ریاضیات

کودکان دچار اختلال ریاضیات در یادگیری و یادآوری اعداد مشکل دارند، نمی توانند واقعیات پایه مربوط به اعداد را به خاطر بسپارند و در محاسبه کند و غیردقیق هستند. در این اختلال نقایصی در چهار گروه مهارتها شناسایی شده است:مهارتهای زبانی، مهارتهای ادراکی، مهارتهای ریاضی و مهارتهای توجهی.

تشخیص اختلال ریاضیات هنگامی مطرح می­شود که مهارتهای ریاضی کودک به میزان چشمگیری کمتر از حد مورد انتظار بر حسب سن، توانایی هوشی و سطح تحصیلات او باشد. این اختلال تقریبا در یک درصد کودکان سنین مدرسه بروز می­کند و ممکن است در دخترها شایع تر باشد. اختلال زبان بیانی و اختلال رشد هماهنگی حرکتی در کودکان دچار این اختلال بیش از سایر کودکان است.

خصوصیات شایع این اختلال عبارتند از اشکال در اجزای مختلف ریاضیات نظیر یادگیری اسانی اعداد، یادآوری علایم جمع و تفریق، یادگیری جدول ضرب، ترجمه مسایل انشایی به زبان محاسبه و انجام محاسبه در حد مورد انتظار. در خلال دو یا سه سال اول دبستان کودک مبتلا به اختلال در ریاضیات با اتکا به حافظه طوطی­وار ممکن است در حال پیشرفت به نظر برسد ولی بزودی همینکه حساب به سطوح پیشرفته تر رسید وجود اختلال روشن می­شود. آن دسته از کودکان دچار اختلال که مداخله ای در موردشان صورت نگیرد دچار عوارضی نظیر تداوم مشکلات تحصیلی، شرم، خودانگاره ضعیف، ناکامی و افسردگی می­شوند. این عوارض منجر به بی­میلی برای حضور در مدرسه، مدرسه گریزی و ناامیدی از موفقیت تحصیلی می­شود.

موثرترین روش درمان اختلال ریاضیات تلفیقی از آموزش مفاهیم ریاضی همراه با تمرین مداوم در حل مسایل ریاضی است.

اختلال بیان نوشتاری

بیان نوشتاری پیچیده ترین مهارت موردنیاز برای انتقال درک زبانی و بیان افکار و عقاید محسوب می­شود. خصوصیات این اختلال عبارتند از: مهارت های نگارشی بسیار پایین تر از حد مورد انتظار با توجه به سن شخص، ظرفیت هوشی و آموزشی او که با آزمون های استاندارد شده سنجیده می­شود. اجزای ناتوانی نوشتن شامل هجی کردن ضعیف، اشتباه در دستور و نقطه گذاری و دستخط بد میباشد. اختلال بیان نوشتاری ممکن است به تنهایی یا همراه با اختلال خواندن بروز کند. این اختلال نیز در پسرها شایع تر از دختران است. برخی از این افراد دچار ضعف عزت نفس و افسردگی میشوند همچنین میزان بیش فعالی در این افراد نسبت به دیگر گروه ها بالاتر است.

مشکلات نگارشی اغلب با اختلالات زبانی همراه هستند و عوامل ژنتیکی هم در بروز آن موثرند. تشخیص این اختلال بر اساس عملکرد ضعیف مستمر فرد در انشاء متون کتبی میباشد. کودکان مبتلا به این اختلال در سالهای اولیه دبستان در زمینه هجی کردن کلمات و بیان افکار خود طبق هنجارهای دستوری متناسب با سن دچار مشکل میشوند. جملات شفاهی یا کتبی آنها حاوی تعداد زیادی اشتباهات دستوری و ضعف در ساختن پاراگراف هاست.

درمان جبرانی اختلال نوشتن عبارت است از تمرین مستقیم هجی کردن و نوشتن جمله و نیز مرور قواعد دستوری. انگیزه فرد برای نتیجه بخشی درمان بسیار مهم است.

اختلال یادگیری نامعین

افرادی که در این دسته جای میگیرند واجد ملاکهای هیچ یک از اختلالات یادگیری نیستند و موجب کاهش تواناییهای یادگیری کمتر از حد مورد انتظار بر اساس سن، هوش و آموزش کودک میشوند. نمونه ای از این اختلال نقص در هجی کردن است.

برگرفته از کتاب روانپزشکی کاپلان- سادوک

مریم گرایلی افرا

درباره مریم گرایلی افرا

معاون سایت
این نوشته در اختلالات یادگیری ارسال شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.

33 پاسخ به اختلالات یادگیری

  1. mohsen می‌گوید:

    خوب بود

  2. نفیسه می‌گوید:

    سلام پسر ۸ ساله دارم که مشگل در ریاضیات دارد معلمش میگوید که درس های قبلی را فراموش میکند و راه حل ها از یادش میرود میشه راهنمایی کنید

    • میثم نظام الدینی می‌گوید:

      سلام، فرزند شما راه حل ها را حفظ میکند و احتمالا از نظر منطقی متوجه آنها نمیشود. البته مشکل در حافظه کاری نیز وجود دارد و طبیعتا مشکل در توجه و تمرکز که پایه ای ترین مشکل فرزند شماست.حتما از یک مرکز تخصصی اختلالات یادگیری و یک کاردرمان برای حل مشکل فرزندتان و ملاقات حضوری وقت بگیرید

  3. زهرا می‌گوید:

    سلام خسته نباشید.ببخشید برادرم ۶ سالشه وپیش دبستانی رو تموم میکنه یکماه دیگه اما مربیشون میگه که اختلال در یادگیری داره.تو خونه که باهاش تمرین میکنم قسمت ادبیات وتشخیص حروف شدیدا ضعیفه اما ریاضی وعلوم وزبانش بهتره .چیکارکنم این مشکلش برطرف بشه لطفا جواب یادتون نره شدیدا واجبه مرسی

  4. فاطمه می‌گوید:

    سلام دختر۳٫۵ ساله من کلاس زبان میره ولی مربیش میگه داخل کلاس اصلا کوش نمیده حتی تکرار هم نمیکنه . ولی توی خونه وقتی باهاش کار میکنم مشکلی نداره . خیلی نگرانشم .امکان داره اختلال یادگیری داشته باشه.

    • میثم نظام الدینی می‌گوید:

      با عرض سلام
      مادر گرامی یادگیری زبان انگلیسی برای کودکی که هنوز در او مدارهای عصبی زبان مادری بصورت کامل شکل نگرفته واقعا چه ضرورتی دارد؟؟؟؟؟؟
      به نظر اینجانب که با موارد متعدد و مشابه بسیاری روبرو بوده ام در حال حاضر دست از یاد دادن زبان انگلیسی به فرزندتان بکشید و فعالیتهای خلاقانه و حل مسئله و استقلال در امور روزمره زندگی را آموزش دهید

  5. دهقان می‌گوید:

    با سلام
    دختری دارم ۷ ساله که در یادگیری املاء و ریاضی ضعیف است و مطالب را زود از یاد می برد معلمش می گوید اختلال یاد گیری و مشکل تمر کز دارد چه کار هایی در منزل می توان انجام داد که تمرکز و یاد گیریش بهتر شود تشکر

    • میثم نظام الدینی می‌گوید:

      سلام
      فرزند شما باید دقیق ارزیابی شود تا بتوان برایش برنامه درمانی داد
      پیشنهاد میکنم برای ارزیابی دخترتان اقدام جدی نمایید

  6. مریم می‌گوید:

    سلام پسری ۱۲ ساله دارم در یادگیری ریاضی بسیار ضعیف است. اعمال ورفتار بسیار بچه گانه دارد. در هرکلاسی اختلال ایجاد می کند.شدیداً مضطرب تشخیص داده شده است. چه باید بکنم؟

    • میثم نظام الدینی می‌گوید:

      سلام
      فرزند شما در ابتدا باید توسط یک متخصص روانپزشکی کودکان بصورت دقیق ارزیابی شود و در صورت نیاز دارو دریافت کند. اختلال در ریاضیات مشکلی است که ممکن است در مدرسه دیده شود اما با توجه به فرمایش شما در مورد اضطراب فرزندتان این مشکل ممکن است در سایر عملکردهای کودک نیز اختلال ایجاد کند که این اختلالات نیز باید بررسی شوند. ضمنا اضطراب و اختلالات یادگیری ممکن است بر اثر مشکلات پزشکی دیگری رخ بدهد که باید توسط پزشک ارزیابی شود سپس برای رفع و بهبود مشکلات عملکردی فرزندتان به کاردرمانی مراجعه فرمایید.

  7. سهیلی می‌گوید:

    سلام دختری دارم ۴ ساله در شمارش اعداد مشکل دارد وقتی باهاش کار میکنم در همون ثانیه ازش می پرسم دوباره از یادش میره همه چیزش خوبه نقاشی خمیر بازی قوه تخیل بالایی داره ولی در یادگیری شعر و ریاضی به سرعت از ذهنش پاک می شه من احساس میکنم حافظه کوتاه مدتش ضعیفه وسریع برای اینکه چیزی یاد نگیره مگه خسته هستم وعلاقه ای نشون نمیده خواهش میکنم کمکم کنید خیلی نگران هستم چیکار باید بکنم?

    • میثم نظام الدینی می‌گوید:

      با عرض سلام خدمت شما
      کودک شما احتمالا در مفهوم اعداد مشکل دارد از طرفی ممکن است در حافظه و بخاطر سپاری ریتم نیز مشکل داشته باشد که البته مورد دوم محتمل تر است
      ممکن است این تنها بخشی از مشکل باشد که این امر باید مورد ارزیابی قرار بگیرد
      کودکی که مفهوم عدد را نمیشناسد باید اعداد را در مرحله اول بصورت طوطی وار و آهنگین به ذهن بسپارد. این مشکل ممکن است در گفتار کودک شما نیز مشخص باشد

      • سهیلی می‌گوید:

        من الان باید چیکار کنم؟میشه راهنماییم کنید دخترم دیر به زبون اومد ایا باید پیشه گفتار درمان ببرم؟الان مربی مهد در خونه بطور خصوصی با هاش کار میکنه و تنها چیزی که میگه ‘میگه بسیار بازیگوش هست وتمرکز ندارد ولی یادگیریش خوبه و داره رو تمرکزش کار میکنه

        • میثم نظام الدینی می‌گوید:

          با سلام
          مربی مهد کودک نمیتواند فرزند شما را بصورت تخصصی ارزیابی کند و درمان لازم را انجام بدهد، شما باید از یک متخصص گفتاردرمان برای ارزیابی و درمان فرزندتان کمک بگیرید، ضمنا به نظر اینجانب فرزند شما به خدمات کاردرمانی هم نیاز داره، البته برای این که نظر تخصصی و درستی داده بشه باید ابتدا ارزیابی انجام بگیره
          کودک تا سن ۶ سالگی از نظر عصبی رشد بالایی رو داره و سرعت یادگیری در این سن بسیار بالاتره، توصیه من به شما این است که بدون اتلاف وقت آموزش فرزندتان را بصورت تخصصی و درست پیگیری کنیدو به نظر افراد غیر متخصص در این زمینه اعتماد نکنید، چرا که فرصت طلایی برای آموزش و بهبود عملکرد فرزند شما ممکن است از دست برود

  8. مریم الیاسی می‌گوید:

    با سلام -دختری شش ساله دارم که در یادگیری ضعیف است وبا بچه های مهد کودک دوست نمی شود .او را دو سال آمادگی گذاشتیم (البته با راهنمایی مربی مهد )وامسال که باید به کلاس اول می رفت بع علت اینکه از نظر آموزشی همپای بچه های دیگر نبود به پیش دبستانی رفت . ولی باز هم از آموزش طفره می رود وخیلی لجبازی می کند .به مطالبی که معلم یا من ویا پدرش به او می گوییم اصلا گوش نمی دهد .سریع گریه می کند وواکنش نشان می دهد .البته باید بگو یم تنبلی چشم هم دارد ودر حال حاضر چشم او را می بندیم .با بچه های کوچکتر خوب است ولی با بچه های همسن خود ارتباط بر قرار نمی کند.نگرانم و مستاصل لطفا راهنمایی کنیدآیا باید از نظر اختلال یادگیری او را درمان کنیم؟در ضمن بسیا شیطان هم هست

    • میثم نظام الدینی می‌گوید:

      با سلام
      ابتدا نزد یک متخصص مغز و اعصاب کودک تشریف ببرید. ممکن است مساله فرزند شما بزرگ تر از یک اختلال یادگیری باشد سپس با تجویز پزشک در اولین فرصت به یک مرکز کاردرمانی مراجعه و ارزیابی های لازم را انجام دهید

  9. س بهمنی می‌گوید:

    بو سلام پسرم به علت پر حرفی به مرکز مشاوره بردم دبعد از ازمون میزان ای کی یو اعلام کردند اختلاد یادگیری دارد ایا مرتبط است و بعد از کار درمانی مشکل پر حرفی مرتفع می شود ؟ اقدام روانپزشکی لازم است یا نه ؟

    • میثم نظام الدینی می‌گوید:

      با سلام
      این که میفرمایید با تست آی کیو اختلال یادگیری را تشخیص دادند کمی برای من عجیب است یا حداقل من چنین چیزی ندیدم
      باید دید علت پرحرفی چیست، آیا مشکل توجه و تمرکز است یا اختلالات روانپزشکی دیگر
      حتما به روانپزشک کودک مراجعه کنید

  10. زهرا می‌گوید:

    با سلام و خسته نباشید در مورد اختلالات نوشتاری تحقیق میکنم اگر ممکنه میخواستم چند نمونه از دست خط هایی که بچه ها دارن و کارهایی که برا درمان در مرکز شما انجام میشه برام ایمیل کنین همینطور نام مراکز ویژه اختلالات یادگیری شهر قزوین رو اگر ممکنه برام ایمیل کنین نیاز دارم چون تو شهر ما همچین مرکزی وجود نداره برا تحقیق برم ممنون

  11. غلامپور می‌گوید:

    سلام . میشه در مورد اختلالات شنیداری راهکار ارایه بدین ؟مطلبی براش پیدا نمیشه

    • میثم نظام الدینی می‌گوید:

      سلام، دوست عزیزم کسی که مبتلا به اختلال یادگیری هست نباید دچار اختلال دیگری باشد که یادگیری او را تحت تاثیر قرار بده، ضمنا بفرمایید در کدام حوزه از اختلالات شنیداری راهنمایی میخواهید تا بتوانم کمک کنم

  12. ندا می‌گوید:

    سلام ، ببخشید اختلال یادگیری فقط مربوط به کودکان میشه یا جوانانم دارن ؟
    مثلا خودم از سوم راهنمایی تا امروز که۲۳ سالمه مشکل تمرکز شدید پیدا کردم ،مثلا هر صفحه ایو نیم ساعت تا چهل دیقه میخونم
    هیچکس هم راه حل مناسب نداره واسم
    اگه میشه راهنمایی بفرمایید
    ممنون

    • میثم نظام الدینی می‌گوید:

      سلام
      اگر تا سوم راهنمایی و حقیقتا سن بلوغ مشکلی نداشته اید و از اون سن به بعد مشکل دارید ممکنه علتهای دیگه ای مثل افسردگی دخیل باشه و تغییرات سیستم عصبی در سن بلوغ و بعد از اون

  13. گلشنی می‌گوید:

    سلام
    پسر یازده ساله ای دارم که دچار اختلال یادگیری هست.
    هم مشکل املا و هم ریاضیات داره.درک حل مسئله براش سخته و هنوز نتونسته جدول ضرب رو حفظ کنه.تو املا هم اشتباهاتش خیلی زیاده انگار تمام حروف الفبا رو پخش کنید رو میز و اون شانسی چند تا حرف رو انتخاب کنه و کلمه رو بنویسه موقع انشا نوشتن هم به زبان گفتاری می نویسه .البته انشاهای خیلی خوبی هم مینویسه و قوه تخیلش عالیست.
    الان که کلاس ششم هست با مشکل خیلی زیادی رو برو هستیم .از جمله اینکه نمی تونه به صورت کتبی امتحان بده و چیزی رو که بلده فقط شفاهی جواب میده.
    به مشاوره هم مراجعه کردم گفتن اخلال یادگیری داره.چطور میتونم کمکش کنم تا زودتر به سطح کلاس برسه.

  14. مهناز می‌گوید:

    با سلام
    دخترم کلاس سومه و متاسفانه با اینکه ریاضیش بهتر از درسای دیگش بود تا حالا نتونسته ضرب یاد بگیره خواهش می کنم راهنمایی کنید

    • میثم نظام الدینی می‌گوید:

      سلام
      عوامل مختلفی ممکنه در این مشکل سهیم باشه، معمولا با دادن اعتماد بنفس و تکرار و تمرین سیستماتیک و مستمر اگر مشکل خاص دیگری وجود نداشته باشه یاد میگیره
      کمی زمان بدید و اگر اصلاح نشد در خدمتتون هستم

  15. احمدی می‌گوید:

    باسلام و عرض ادب . پسرم الان ۵سال و ۱۱ماهشه و دوران مهد کودک رو پشت سرمیذاره چون نیمه دومیه …. مطالبهای خوندنی رو بنظر میاد علاقه ای بهشون نشون نمیده . اما علاقه زیاد به حل ریاضیات داره و کارهای فکری و خلاقانه رو خیلی دوس داره . فقط نگران اینم که دروس خوندنی رو دوس نداشته باشه هیچ وقت . پسرم تنبل نیست خداراشکر فعاله . سر کلاس ساکته اما به قسمت کارای عملی که میرسه شور و شوق داره … ایا من حق اینو دارم که نگران باشم تو قسمت خوندنیا ؟؟لطفا اگه امکانش هست به ایمیلم ارسال بفرمایید پاسخ را . مچکرم از شما ..

    • میثم نظام الدینی می‌گوید:

      سلام
      فرزند شما هنوز به مرحله یادگیری خواندن نرسیده عجله نکنید چون ممکن هست که اشکالات متعدد و عدم اعتماد بنفس را تقویت کنید
      پیشنهاد من این هست که حتما ارزیابی دقیق تری به عمل بیاورید

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>