رشد دست خط (Hand writing) قسمت اول

فرآیند دست خط به هماهنگی پیچیده مهارتهای شناختی، ادراکی و حرکتی نیازمند است. این مهارتها هیچ یک به خودی خود رشد نمی کنند و به آموزش، تجربه و تمرین قابل توجهی نیاز دارند. نوشتن ابزار اساسی بیان غیرکلامی دیدگاه­ها­، عقاید و کشف و بیان خلاقیت­ها است. این مظهر دیداری زبان، یک مهارت پیچیده روانی-حرکتی است نه یک توانایی ذاتی. به عبارتی دست خط اثر گرافیکی فرآیندهای شناختی، ادراکی و حرکتی است.

نوشتن مهارتی است که از ارتباط متقابل عوامل ۳ گانه فرد، محیط و فعالیت پدید می­آید. نوشتن یک فعالیت حرکتی است و مثل سایر فعالیت های حرکتی از قوانین یادگیری حرکتی پیروی می­کند و مانند هر حرکت دیگری به حس وابسته است.

مراحل رشد و پیش نیازهای لازم جهت دست خط:

بیشتر مولفین تاکید دارند که کودکان باید بعد از کسب آمادگی لازم برای نوشتن، آموزش­های رسمی نوشتن را آغاز می­کنند. آمادگی برای نوشتن مستلزم یکپارچگی و تلفیق سیستم های حسی و حرکتی است. شکل دادن به حروف به یکپارچگی سیستم های ادراکی، حسی و حرکتی نیاز دارد. هماهنگی حرکات ظریف هم برای درستی شکل دادن به حروف ضروری است. کراتی مراحل رشد بیان نوشتاری را به صورت زیر بیان کرد:

۱- نگه داشتن ابزار نوشتن، علامت گذاری روی کاغذ و سطوح دیگر

۲- خط خطی­های ناشیانه و علامت­گذاری تصادفی

۳- ترسیم و خط خطی با توجه به محرکی که روی کاغذ وجود دارد مثل خط خطی کردن رو یا پشت تصاویر و رنگ کردن اشکال مختلف

۴- رسم شکل­های هندسی مثل بعلاوه و ضربدر و مارپیچ­های ناشیانه

۵- رسم شکل­های مشخص هندسی مثل دایره، مربع، مثلث و …

۶- رسم اشیا آشنا مثل خانه، درخت، آدم

۷-نوشتن چاپی و سرهم نویسی( نوشتن کتابی و خط تحریری)

۸- رسم اشکال و تصاویر سه بعدی

از ۴ سالگی رشد مهارتهای ترسیمی و نوشتاری از هم جدا می شوندیعنی کودک برای نوشتن راهکارهای دیگری را بکار می برد که با ترسیم و نقاشی فرق دارد لذا اگرچه تمرینات رنگ آمیزی کادر بطور گسترده ای بکار میروند ولی تاثیر آنها بر مهارتهای نوشتن بدرستی مشخص نیست و تمرینات آمادگی باید حتما نوشتاری بوده و فقط شامل ترسیم و نقاشی نباشد. در مورد سن مناسب آموزش نوشتن اختلاف نظر وجود دارد. برخی از کودکان در ۴ سالگی برای نوشتن آمادگی دارند ولی دیگران ممکن است تا ۶ سالگی هم برای شروع نوشتن آماده نباشند. بیشتر کودکان با انگیزه درونی قوی، نام خود را قبل از سن مدرسه و در خانه از والدین می­آموزند و میتوانند آن را بنویسند. آموزش رسمی نوشتا از آمادگی و کلاس اول دبستان آغاز می شود. آمادگی برای نوشتن به مهارتهای درکی، زبانی و کنترل قلم وابسته است.

دوناگو و لام مهارتهای پیش نیاز نوشتن را چنین بیان کرده اند:

۱- رشد عضلات ظریف دست

۲- هماهنگی چشم و دست

۳- توانایی نگهداشتن ابزارهای نوشتن به صورت صحیح و یا با وسایل کمکی

۴- توانایی شکل دادن نرم و هماهنگ به خطوط بنیادین نوشتاری مثل دایره ها، خطوط منحنی و زاویه­ها

۵- ادراک حروف شامل توانایی تشخیص شکل­ها با توجه به تفاوتها  و شباهتها: استنباط حرکات لازم برای تولید شکل مورد نظر، توصیف کلامی دقیق آنچه دیده است

۶- جهت­یابی نوشته­ها که تجزیه و تحلیل دیداری حروف و کلمات و تشخیص راست و چپ را می­طلبد.

کودکان عموما دایره را در ۳ سالگی، بعلاوه را در ۴ سالگی و مثلث را در ۵/۵ سالگی رسم می­کنند. بهتر است آموزش نوشتن تا زمانی که کودک توانایی رسم ضربدر را کسب کند به تعویق بیفتد چون رسم خطوط مایل موجود در علامت ضربدر و گذر از خط وسط که در رسم آن وجود دارد برای نوشتن بسیاری از حروف ضروری هستند و احتمالا دلیل بسیاری از وارونه­نویسی­ها عدم توانایی کودک در رسم این خطوط مایل و گذر از خط وسط است

منبع : کتاب مشکلات نوشتاری کودکان

تالیف: رزی زینعلی

مریم گرایلی افرا

درباره مریم گرایلی افرا

معاون سایت
این نوشته در دست و مهارت های دست ارسال و , , , , برچسب شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>