ویژگی­ های شناختی کودکان با ناتوانی­ های یادگیری( قسمت ۱)

افراد با ناتوانی یادگیری تفاوتهای بسیاری با یکدیگر دارند و نمی توان برای آنها ویژگی های یکسانی را مطرح نمود. افراد این گروه از نظر ویژگی های جسمانی، نشانه ها، الگوهای ژنتیکی و سایر ویژگیها با یکدیگر تفاوت دارند. با وجود این ویژگی های مشترکی نیز دارند، برای مثال حداقل در یک حیطه، مشکل یادگیری دارند؛ هوش بهر اغلب آنها در دامنه متوسط تا بالای متوسط قرار دارد و عملکرد تحصیلی آنها پایین تر از حد مورد انتظار است. ناتوانی یادگیری ممکن است در تمامی دوران زندگی از خردسالی تا بزرگسالی بروز کند ولی در اغلب موارد در سنین مدرسه خود را نشان می­دهد، زیرا با فعالیتهای مدرسه ای رابطه نزدیکی دارد. سایر ویژگیهای افراد با ناتوانی یادگیری هم از نظر شدت و هم از نظر نوع تفاوت دارند و در دامنه ای از خفیف تا شدید قرار می گیرند. برخی از آنها بی انگیزه، منفعل و گوشه گیرند و برخی دیگر تحرک بیش از حد دارند.

هوش

یکی از متغیرهای مطرح شده در تعریف ناتوانی های یادگیری، هوش است. در تعریف ناتوانی یادگیری وجود هوش متوسط تا بالای متوسط ذکر شده است. با وجود این برخی از پژوهشگران هوش بهر این کودکان را ۹۰ تا ۹۳ گزارش کرده اند. البته این امر را میتوان به عوامل متعددی از خمله تاکید زیاد آزمونهای هوش بر مهارتهای کلامی نسبت داد. برخی از دانش آموزان با ناتوانی یادگیری از نظر هوش، در دامنه تیزهوشی قرار دارند. اینها دانش آموزان تیز هوش با ناتوانی یادگیری نام گرفته اند. علاوه براینها ویژگیهای افراد با ناتوانی یادگیری در برخی موارد با سایر حیطه ها برای مثال اختلال های رفتاری و عقب ماندگی ذهنی همپوشی دارد. هوش متوسط تا بالای متوسط هم در ناتوانی های یادگیری و هم در اختلال های رفتاری مطرح شده است. تفاوت بین این دو گروه، سطوح متفاوت مهارتهای اجتماعی و ویژگیهای یادگیری ذکر شده است، در حالی که افراد با ناتوانی یادگیری ممکن است اختلال های رفتاری را نیز بروز دهند و بالعکس.

در توصیف ناتوانی های یادگیری بر تفاوت بین سطوح مهارتها نیز تاکید شد است. برای مثال دانش آموزی ممکن است در خواندن عملکردی بسیار پایین و در ریاضی عملکردی بالا داشته باشد. این تفاوت همواره بعنوان وجه افتراق بین ناتوانی های یادگیری و عقب ماندگی ذهنی مطرح می شود.

توجه

بی توجهی یکی از ویژگی هایی است که برخی از معلمان و پژوهشگران در مورد افراد با ناتوانی یادگیری مطرح می کنند. . کودکانی که روی تکالیف خود تمرکز ندارند و یا آنهایی که بر ویژگی های نامربوط تکلیف تمرکز می کنند، دارای نقص در توجه تلقی می­شوند. مطالعات مختلف نشان داده اند، بین مشکلات مربوط به توجه، بیش فعالی و ناتوانی های یادگیری رابطه وجود دارد.

توجه جنبه های متفاوتی دارد که مدت زمان انجام تکلیف، تداوم توجه و توجه انتخابی از مهم ترین جنبه های آن است.

مدت زمان انجام تکلیف: یکی از جنبه های توجه، مدت زمان انجام تکالیف است. این مدت با محاسبه ی فراوانی و درصد زمانی که دانش آموز به تکلیف اختصاص می دهد، اندازه گیری می شود. حتی اگر کودکی توانایی انجام تکلیفی را داشته باشد ولی نتواند آن را به پایان برساند، ممکن است از نظر مهارتهای توجه با مشکل مواجه شود.

تداوم توجه: توانایی تمرکز بر جنبه های مربوط به محرک ها یکی از مولفه های اساسی یادگیری است، زیرا در کلاس درس بسیاری از محرک ها مانند سر و صدا، نور و غیره وجود دارند که اگر دانش آموزان نتوانند مانع از حواس پرتی خود شوند نمی توانند مطالب مربوط به درس را یاد بگیرند.

توجه انتخابی: توجه انتخابی، توانایی شناسایی جنبه های مهم محرک و بی اعتنائی به سایر محرک های محیطی است. توجه انتخابی یکی از مهارتهای مهم در تکالیف کلاسی است. برای مثال، هنگامی که دانش آموزان با اطلاعات گوناگونی مواجه می شوند باید بتوانند از میان آنها، اطلاعات مورد نیاز خود را بازیابی کنند. توجه انتخابی در واقع ظرفیت انطباق فرد را نشان می دهد.

بیش فعالی

بیش فعالی یکی از ویژگی های رایج در میان افراد با ناتوانی یادگیری است. اغلب افرادی که به گونه ای با دانش آموزان با ناتوانی یادگیری سر و کار دارند، رفتارهایی مانند بی قراری، عدم توانایی در نشستن در یک مکان و بیش فعالی را به طور مکرر گزارش می کنند. البته باید توجه داشت که تمام کودکان با ناتوانی یادگیری، بیش فعال نیستند. کودکان با اختلال نقص توجه- بیش فعالی به دلیل رفتارهای تکانشی، حواسپرتی و بی توجهی در یادگیری مشکل دارند و توانایی برقراری ارتباط مناسب با همتایان و معلمان را ندارند. برخی از آنها مشکلات سلوک مانند پرخاشگری، زیر پا گذاشتن قوانین و مقررات و نافرمانی دارند. والدین آنها نیز اغلب از نافرمانی و مشکلات رفتاری آنها شکایت دارند. شواهد پژوهشی نشان داده اند که درمان های دارویی در اکثر موارد در بهبود عملکرد تحصیلی این کودکان تاثیر داشته است. البته به نظر برخی از متخصصان، دارو اثر کوتاه مدت دارد مگر اینکه در کنار سایر روش ها به کار برده شود زیرا دارو هوش یا عملکرد مدرسه ای را بهبود نمی بخشد بلکه رفتارهایی مانند پرخاشگری و بی قراری را کاهش می دهد و بطور غیرمستقیم بر عملکرد تحصیلی اثر می گذارد.

ادامه دارد…

برگرفته از کتاب ناتوانی های یادگیری ( دکتر شکوهی یکتا)

مریم گرایلی افرا

درباره مریم گرایلی افرا

معاون سایت
این نوشته در اختلالات یادگیری ارسال و , , , , , برچسب شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>