کودک من همه چیز را میجود. چه کار باید بکنم؟

 

برای کودکان با نیازهای حسی و یا اتیسم داده های حس دهانی میتواند نقش مهمی داشته باشد. جویدن و به دهان بردن چیزها و وسایل (خصوصا هنگام استرس و اضطراب) به آنها کمک میکنند تا آرام شوند، خود را تنظیم کنند و تمرکز نمایند. برخی کودکان با افزایش سن این کار را ترک می کنند اما برخی ممکن است این کار را تا دوران بزرگسالی ادامه دهند. در این مقاله راهکارهایی برای این مشکل و علتهای آن ارائه می دهیم.

آنها را مجبور نکنید این کار را ترک کنند

آنها نمیخواهند این کار را انجام بدهند ولی آنها نیاز حسی به جویدن دارند. این که به آنها بگویید این کار را ترک کنند مشکلی را حل نمی کند. تصور کنید در یک موقعیت استرس آور قرار گرفته اید و برای آرام شدن شروع به کشیدن نفس عمیق می کنید، در همان حال شخصی پیدا می شود که به شما میگوید این کار را نکنید. به همین صورت جویدن هم یک مکانیسم تطابقی است. یک حرکت تکراری که کمک می کند فرد استرس خود را کم کند و  خود را سازماندهی نماید. بدن کودک به او می گوید که آنها نیاز به داده های حس عمقی دارند و آنها از این دستور اطاعت مینمایند. جویدن آیتم های غیر خوراکی معمولا جنبه حسی دارد. بنابراین شما باید به آنها کمک کنید تا راه حل جایگزینی را بیابند.

وسیله امنی برای جویدن در اختیار آنها قرار دهید

استفاده از وسیله ای مثل دندانی کمک میکند که شما به هدف خود برسید. از طرفی کودک را تحت فشار قرار نمی دهید و از طرفی راهی برای برآورده نمودن نیاز حسی اش فراهم می کنید. هر زمان که کودک نیاز به جویدن داشت به او این وسیله را بدهید.

علت این کار را کشف کنید

شما باید بفهمید که علت این رفتار چیست؟ باید ببینید که چه زمانی و چگونه این رفتار آغاز می شود. شاید این رفتارها زمانی آغاز میشود که کودک خسته ، ناراحت یا ناامید میگردد. برای کودکان قراردادن اشیاء در دهان، یک مرحله طبیعی در رشد حرکات دهانی است. همچنین برخی کودکان در مرحله دندان درآوردن این کار را انجام میدهند. اما این مراحل گذرا هستند. در این قسمت به برخی از علتهای احتمالی این کار می پردازیم :

  • استرس و اضطراب

بیشترین علت انجام این کار توسط کودکان استرس و یا اضطراب است. داده های حس عمقی روی فک بسیار آرام بخش است. به همین علت بسیاری از افراد هنگام استرس ناخن میجوند. جویدن با سطح اضطراب و مکانیسم برخورد کودک یا آن ارتباط دارد. جویدن به این علت یک راه حل آرامبخش است که :

  1. یک برنامه حرکتی شناخته شده برای کودک است
  2. همیشه چیزی برای جویدن در دسترس کودک قرار دارد
  3. آنها میتوانند چیزی که در دهانشان هست را کنترل نمایند ، برخلاف اتفاقاتی که در محیط درجریان است

  • نیازهای حسی/ کلیشه

جویدن برای کودکان مبتلا به اتیسم یا اختلال پردازش حسی یک مکانیسم آرامبخش است. افراد دارای مشکلات حسی دنیا را بصورت متفاوتی پردازش میکنند و این برای آنها کلافه کننده است. نورها ممکن است درخشان تر باشند، صداها بلندتر بنظر برسند، لمس کردن برای آنها دردناک باشد و… کلیشه همچون رفتارهای خود تحریکی، راهیست که اشخاص مبتلا به مشکلات حسی خودشان را بوسیله آن سازماندهی می کنند و اطلاعات حسی که آنها را بمباران می کنند را مدیریت می نمایند. کلیشه بصورت معمول به هر رفتار تکراری مثل بال بال زدن، تکان خوردن به جلو و عقب، چرخاندن وسایل، تکرار لغات خاص ، جویدن و… گفته می شود.

  • آگاهی بدنی/ حس عمقی

ما دنیای اطراف را از طریق حسهای خودمان پردازش می کنیم. حس عمقی بصورت خلاصه توانایی شناسایی بدنمان در فضا و زمان است. ما اطلاعات این حس را از مفاصل و عضلاتمان دریافت میکنیم. اگر کودکی در پردازش اطلاعات حس عمقی مشکل داشته باشد، مشکلاتی همچون دست و پا چلفتی بودن، کنترل حرکتی ضعیف، زمین خوردن مداوم، بی قراری و عدم توانایی تمرکز و… در او دیده می شود.

این کودکان بصورت خاص نیازمند رژیم حسی از فعالیتهای تنظیم کننده سیستم حسی هستند و تازمانی که میزان مناسبی از تحریکات حس عمقی را دریافت نکنند به جویدن ادامه میدهند.

  • آگاهی دهانی

برخی افراد دچار کم حسی در ناحیه دهان هستند و درمورد این دسته از افراد معمولا گفته میشود که بنظر میرسد در ناحیه دهان هیج حسی ندارند. تصور کنید که در انگشتتان هیچ حسی نداشته باشید. چه می کنید؟! وسایل را سفت تر میگیرید، انگشتتان را به جاهای مختلف میکوبید و به جنسهای مختلف می مالید و…. در مورد افرادی که کم حسی در ناحیه دهان دارند نیز همین امر صادق است و آنها به دنبال فعالیتهایی هستند که بازخورد بیشتری از حسهای دهانیشان بگیرند. در این افراد خوردن غذاهای ترد و دندان قروچه نیز ممکن است دیده شود.

  • تمرکز کردن

آیا تا به حال هنگام امتحان آدامس جویده اید؟ یا هنگام تمرکز کردن خودکا ر یا مدادتان را گاز گرفته اید؟ این کار بخاطر این است که جویدن راه موثری برای تمرکز کردن و خاموش کردن عوامل مزاحم دیگر است، خصوصا زمانی که بصورت یک حرکت تکراری انجام می شود. همچنین برای کودکانی که برنامه ریزی حرکتی ضعیفی دارند، تحریک عضلات فک پایین منجر به احساس ثبات بیشتر می گردد.

  • هرزه خواری

این حالت فقط منحصر به جویدن آیتم های غیر خوراکی هیست بلکه خوردن آنها را هم شامل می شود. در صورتی که کودک چنین مشکلی دارد حتما با پزشک مشورت کنید.

  • دندان درآوردن

عجیب نیست که ببینیم یک کودک ۶ ساله این کار را انجام میدهد چراکه دندانهای آسیا در این سن رشد می کنند. البته این دوره موقتی است و پس از رشد دندانها باید متوقف شود. درد دندان نیز میتواند منجر به بروز چنین مشکلی شود.

  • عادت

بصورت بسیار ساده، کودک ممکن است به این رفتار عادت کرده باشد و یا هرگاه حوصله اش سر میرود به این کار پناه ببرد.

از میان عوامل بالا اگر عامل استرس از همه پررنگ تر است باید سعی کنید تا استرس کودک را پایین بیاورید. حتی ممکن است کودک استرس بالایی نداشته باشد اما موقعیتهای استرس آوری در اطراف او باشد. مثل صداهایی که از نظر ما فاقد اهمیت هستند. افراد دچار مشکلات حسی ممکن است دنیا را بصورت متفاوتی درک کنند.

گرفتن رژیم حسی، انجام ماساژ لثه و گنجاندن غذاهای سفت در برنامه غذایی

برای گرفتن رژیم حسی با کاردرمان فرزندتان مشورت کنید و در مورد ماساژهای دهانی گفتاردرمان یا کاردرمان فرزندتان میتوانند به شما کمک کنند. دادن غذاهایی مثل هویج و سیب به کودک میتواند علاوه بر سودمندی، نیاز کودک به جویدن را ارضاء نمایند. همچنین غذاهای ترد نیز میتوانند به این مورد کمک نمایند.

گنجاندن فعالیتهای دهانی در برنامه روزانه کودک

نوشیدن یک مایع غلیظ با نی ، فوت کردن توپ روی میز، کار با حباب ساز از دیگر فعالیتهای مفیدی است که میتواند مورد استفاده قرار بگیرد.

استفاده از ویبره

 استفاده از مسواک برقی میتواند برای برخی برخی از کودکان مفید باشد. بسیاری از کودکانی که رفتار جویدن را نشان میدهند این کار را به عنوان یک رفتار حس جویانه انجام می دهند. استفاده ازمسواک برقی و فشار دادن آن روی دندانها و لثه ها میتواند به کم شدن رفتارهای حس جویانه کمک کند. استفاده از ویبراتور و تحریکات این چنینی در کودکان مبتلا به تشنج ممنوع است.

استفاده از فعالیتهای حرکتی سنگین

اغلب وقتی یک نیاز حسی در دهان احساس میشود، همان تحریک حسی در خارج از دهان نیز مورد نیاز کودک است. زمانی که به این حس در خارج از دهان پاسخ داده میشود رفتار نامطلوب جویدن نیز کاهش می یابد. استفاده از فعالیتهایی که از نظر بدنی سنگین هستند مثل کشیدن و هل  دادن، آویزان شدن و شنا کردن میتواند رفتار نامطلوب کودک را کم کند.

میثم نظام الدینی

مدیر سایت/ کارشناس ارشد کاردرمانی

More Posts

درباره میثم نظام الدینی

مدیر سایت/ کارشناس ارشد کاردرمانی
این نوشته در اوتیسم, پست جدید ارسال و برچسب شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>